Zes basis kenmerken bepalen de kwaliteit van een parel. Hieronder staat omschreven hoe elk van deze eigenschappen de waarde en de schoonheid van het parel sieraad beïnvloedt.
1. Glans – dit is het directe resultaat van de hoeveelheid nacre die wordt gebruikt voor het produceren van de parel. Dit geeft de parel haar unieke gloed en glans. Factoren als water temperatuur en het voedsel voor de oester kan de glans van de parel beïnvloeden. Kouder water produceert parels met minder nacre, terwijl warmer water parels produceert met dikkere lagen nacre. Parels die half-transparant zijn vertonen een hogere mate van glans, waardoor zij waardevoller zijn.
2. Grootte (diameter) – zoals bij veel juwelen – hoe groter de afmeting van de parel, des te hoger de waarde. De meeste parels hebben afmetingen tussen de 4 en 10 mm diameter. Nog grotere parels zijn zeer gewild en kostbaar. De grootte wordt bepaald door de combinatie van Kern afmeting, nacre dikte en de duur van de groei van de parel.
3. Kleur – wordt hoofdzakelijk bepaald door de soort oester dat de parel produceert. De voorkeur voor bepaalde kleuren is verschillend in verschillende delen van de wereld. Hierdoor is er wereldwijd ongeveer evenveel vraag naar roze, goudkleurige en grijze parels.
De waarde van de parels wordt vooral bepaald door de vraag in specifieke delen van de wereld.Parels kunnen worden gekleurd of gebleekt met medicinale pigmenten om hun uiterlijk te vervolmaken. Maar de zwarte, grijze en blauwe parels die met natuurlijke kleuren in de Stille Zuidzee ontstaan zijn zeer zeldzaam en daarom buitengewoon waardevol. Sommige parels hebben een of meer kleuren die over de basiskleur heen liggen. Parels waarvan de kleur van de bovenlaag die van de onderlaag vervolmaken zijn extreem kostbaar.
4. Nacre dikte - beïnvloedt de duurzaamheid, en soms ook de schoonheid, van de parel. Een dikke nacre laag is beter bestand tegen de gevolgen van veelvuldig gebruik. Een dunne laag kan gemakkelijker afslijten, waardoor de kern zichtbaar wordt.
5. Vorm – De meest gewenste vorm van een parel is een perfect ronde of sferische vorm. Andere vormen zoals on-rond, ei-vormig, of barok (onregelmatig gevormd) hebben voor parel kopers een lagere waarde. De vorm van de parel wordt door diverse factoren bepaald, zoals de vorm van de kern, water stroming, water temperatuur en de plaats van de implantatie.
6. Onvolkomenheden/onregelmatigheden – Een perfecte parel is buitengewoon zeldzaam. De waarde van een parel wordt in belangrijke mate bepaald door de afwezigheid van onvolkomenheden. Hoe gladder het oppervlak, des te waardevoller. Parels worden geklasseerd naar de afmetingen, aantal, plaatsen, zichtbaarheid en types van de onvolkomenheden. De meeste parels hebben in meer of mindere mate imperfecties.